Forum Nordaty

Zarządzam, co następuje:

1. Działając z urzędu, wszczynam postępowanie w sprawie kontroli zgodności z Konstytucją art. 2 Ordynacji Wyborczej, w zakresie dotyczących kadencji Przewodniczącego Federalnej Komisji Wyborczej, w szczególności:
   
   
   1. 
      art. 2 ust 3: "Przewodniczący FKW jest mianowany na dożywotnią kadencję przez Prezydenta FN",
      
      
   2. 
      art 2 ust 4: "Urząd Przewodniczącego FKW zostaje opróżniony w momencie zrzeczenia się pełnienia przez niego tego stanowiska lub w przypadku postawienia Przewodniczącego FKW w stan oskarżenia poprzez uchwałę Kongresu podjętą większością konstytucyjną".
   
   
2. 
   Wątpliwość konstytucyjna dotyczy zgodności wskazanego przepisu z:
   
   
   1. 
      art. 27 ust 1 Konstytucji: "Każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia".
      
      
   2. 
      art. 27 ust 2 Konstytucji: "Państwo wspiera prywatną, społeczną i publiczną inicjatywę w sektorze opieki zdrowotnej, zapewniając dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej oraz promując zdrowy tryb życia".
   
   
3. 
   W szczególności wątpliwość powstaje wobec sytuacji, w której dożywotnia kadencja Przewodniczącego FKW nie przewiduje mechanizmów umożliwiających odwołanie lub czasowe zwolnienie funkcjonariusza w przypadku niemożności wykonywania obowiązków z powodu choroby, niezdolności fizycznej lub psychicznej, co może ograniczać efektywne funkcjonowanie instytucji i realizację konstytucyjnego prawa obywateli do ochrony zdrowia.
   
   
4. 
   Nadaję sprawie następującą sygnaturę: KN 6/25.
   
   
5. 
   Wyznacza się SN Damiano Robingrena na Przewodniczącego składu orzekającego.

 

Najwyższy Sąd Federalny w sprawie ustrojowej o sygnaturze KN 6/25, wszczętej zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2025 roku, orzeka, co następuje:

1. art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 4 Ordynacji Wyborczej, w zakresie, w jakim przewidują dożywotnią kadencję Przewodniczącego Federalnej Komisji Wyborczej bez przewidzianych mechanizmów umożliwiających jego odwołanie lub zawieszenie w sytuacjach trwałej, lub czasowej niezdolności do pełnienia obowiązków, są niezgodne z art. 27 ust. 1 i art. 27 ust. 2 Konstytucji,
   
   
2. nakazuje Kongresowi niezwłoczne podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do usunięcia niekonstytucyjnej regulacji,
   
   
3. zobowiązuje Prezydenta Federacji Nordackiej do powstrzymania się od powoływania nowych Przewodniczących FKW na podstawie niekonstytucyjnych przepisów do czasu dokonania ich nowelizacji oraz zakazuje stosowania zakwestionowanych przepisów w zakresie dotyczącym "dożywotności" urzędu.

Konstytucja w art. 27 ust. 1 i art. 27 ust. 2 ustanawia fundamentalne prawo obywateli do ochrony zdrowia, a na państwo nakłada obowiązek organizowania systemu, który ma zapewnić realny i skuteczny dostęp do opieki zdrowotnej. Obejmuje to również obowiązek projektowania rozwiązań ustrojowych w sposób, który uwzględnia ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia osób piastujących kluczowe urzędy.

Art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 Ordynacji Wyborczej przewiduje dożywotnią kadencję Przewodniczącego Federalnej Komisji Wyborczej, a jedynymi przewidzianymi przypadkami zwolnienia urzędu są zrzeczenie się stanowiska lub postawienie w stan oskarżenia przez Kongres większością konstytucyjną. Regulacja ta nie obejmuje sytuacji, w których osoba piastująca urząd nie może sprawować swoich obowiązków z powodu choroby lub trwałej niezdolności do sprawowania urzędu. Brak takich mechanizmów stwarza realne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania instytucji wyborczych, bo skoro prawo do ochrony zdrowia jest prawem konstytucyjnym, to władza publiczna nie może tworzyć regulacji sprzecznych z jego istotą.

Utrzymywanie osoby niezdolnej do sprawowania funkcji na urzędzie, z braku konstytucyjnie dopuszczalnych mechanizmów jej odwołania, pozostaje w sprzeczności z zasadą efektywności instytucji państwowych i rzutuje na możliwość realizacji prawa obywateli do uczestnictwa w demokratycznym procesie wyborczym.

Konstytucja II Federacji Nordackiej, jako najwyższe prawo (art. 12), ma pierwszeństwo przed aktami wykonawczymi. Wobec tego, przepisy art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 Ordynacji Wyborczej przewidujące dożywotność kadencji bez uwzględnienia sytuacji niezdolności do sprawowania funkcji zostały uznane za niekonstytucyjne.

Niniejszy wyrok jest prawomocny.

DW: @Obywatel Federacji@Kamiljan de Harlin@Federalna Komisja Wyborcza